Câu chuyện
Câu chuyện về Starman và chiếc Tesla Roadster trong không gian
Ngày 6 tháng 2 năm 2018, SpaceX đưa một chiếc Tesla Roadster đỏ anh đào lên không gian bằng tên lửa Falcon Heavy đầu tiên, ngồi sau tay lái là ma-nơ-canh tên Starman. Chiếc xe không bao giờ trở về: giờ nó có quỹ đạo riêng quanh Mặt Trời và hôm nay cách Trái Đất 124,1 triệu km.
Một chiếc xe thay cho khối bê tông
Chuyến bay đầu tiên của một tên lửa mới rất rủi ro, nên các chuyến bay thử thường mang theo “vật mô phỏng khối lượng” thay vì vệ tinh thật. Với Falcon Heavy đầu tiên, SpaceX dùng chiếc Tesla Roadster 2010, xe riêng của Elon Musk, gắn trên tầng thứ hai của tên lửa.
Vụ phóng
Falcon Heavy cất cánh từ Tổ hợp phóng 39A tại Trung tâm Vũ trụ Kennedy ngày 6 tháng 2 năm 2018 lúc 20:45 UTC. Chương trình phát trực tiếp chiếc xe lơ lửng trên Trái Đất kéo dài hơn bốn giờ. Sau khoảng năm giờ trên quỹ đạo Trái Đất, lần đốt cuối của tầng hai đưa chiếc xe ra khỏi quỹ đạo Trái Đất, vào đường bay quanh Mặt Trời.
Trong xe có gì
- Starman, ma-nơ-canh cỡ người thật mặc bộ đồ áp suất của SpaceX, ngồi ở ghế lái. Cái tên lấy từ bài hát của David Bowie.
- Dàn âm thanh được cài để phát lặp lại bài Space Oddity của Bowie. Musk ước tính pin dùng được khoảng 12 giờ, nên tiếng nhạc đã tắt từ lâu.
- Một cuốn Bí kíp quá giang vào Ngân Hà và một chiếc khăn trong hộc đựng găng tay, cùng biển “DON’T PANIC!” trên bảng điều khiển.
- Mô hình Hot Wheels của chiếc Roadster với Starman tí hon trên bảng điều khiển.
- Một đĩa quang nhỏ của Arch Mission Foundation chứa bộ ba Foundation của Isaac Asimov, như một thử nghiệm lưu trữ dữ liệu lâu dài.
- Một bảng mạch in dòng chữ “Made on Earth by humans” và tấm bảng khắc tên hơn 6.000 nhân viên SpaceX.
Nó đã đi đâu
Chiếc Roadster vẫn gắn với tầng trên của tên lửa, điều này được xác nhận ngay sau vụ phóng. Chúng cùng nhau bay quanh Mặt Trời mỗi 557 ngày trên quỹ đạo trải dài từ 147,5 triệu km tính từ Mặt Trời, ngay bên trong quỹ đạo Trái Đất, tới 249,0 triệu km, bên ngoài Sao Hỏa. Ngày 7 tháng 10 năm 2020, nó bay ngang Sao Hỏa ở khoảng 7,4 triệu km, và lần tiếp cận Trái Đất tới dự kiến vào ngày 11 tháng 1 năm 2047. Xem dòng thời gian đầy đủ.
Có ai nhìn thấy nó không?
Các kính thiên văn đã theo dõi nó khoảng sáu tuần sau vụ phóng. Hai ngày sau khi cất cánh, nó ở cấp sao khoảng 15,5; tới giữa tháng 6 năm 2018 nó đã mờ hơn cấp sao 26, quá mờ với mọi kính thiên văn nghiệp dư. Quỹ đạo hiện tại của nó dựa trên 374 phép đo từ ngày 8 tháng 2 đến 19 tháng 3 năm 2018. Tháng 1 năm 2025, các ảnh khảo sát cũ từng bị nhầm là một tiểu hành tinh mới, được ghi danh là 2018 CN41, cho tới khi các nhà thiên văn nhận ra chiếc Roadster và rút lại.
Còn lại gì của nó?
Từ khi buổi phát sóng kết thúc, chưa ai nhìn thấy chiếc xe ở cự ly gần. Nhà hóa học William Carroll dự đoán ánh nắng không lọc, tia vũ trụ và va chạm vi thiên thạch sẽ phá hủy lốp, sơn, nhựa và da trong khoảng một năm, chủ yếu chỉ còn lại khung nhôm, các bộ phận kim loại và kính, thứ sẽ còn nguyên vẹn.
Liệu nó có bao giờ quay lại?
Không phải một cách chủ ý. Nghiên cứu năm 2018 của Hanno Rein, Daniel Tamayo và David Vokrouhlický mô phỏng quỹ đạo của chiếc xe trong ba triệu năm và thấy khoảng 6% khả năng một ngày nào đó nó va vào Trái Đất và 2,5% khả năng va vào Sao Kim. Xem thêm trong phần câu hỏi thường gặp.
Nguồn
- NASA/JPL Horizons, Dữ liệu thiên thể -143205 (Tesla Roadster): chi tiết vụ phóng, trọng tải, quan sát, các lần tiếp cận.
- Wikipedia: Elon Musk’s Tesla Roadster, và các nguồn được trích dẫn ở đó.
- H. Rein, D. Tamayo, D. Vokrouhlický, “The random walk of cars and their collision probabilities with planets”, Aerospace (2018), arXiv:1802.04718.
Khám phá
Dữ liệu: NASA/JPL Horizons (thiên thể -143205), cập nhật 17 tháng 11, 2026.